Hồi Dó: Hành trình người trẻ kể chuyện Giấy Dó xưa

Hồi Dó là dự án truyền thông văn hoá được khởi xướng bởi nhóm sinh viên Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo, Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Dự án là sự kết hợp các hoạt động truyền thông số với sự kiện trải nghiệm trực tiếp tạo cơ hội cho người trẻ được chạm - hiểu - sáng tạo cùng di sản Giấy Dó. 

Từ nhiều thế kỷ trước, nghề làm giấy phát triển mạnh ở Thăng Long và Giấy Dó dần trở thành chất liệu linh hồn của nghệ thuật truyền thống Việt Nam. Nguồn nguyên liệu quan trọng nhất để tạo nên Giấy Dó là những lớp vỏ thô mộc của cây dó - một loại cây ở trung du và vùng núi phía Bắc. Lớp vỏ ấy phải trải qua nhiều công đoạn từ ngâm, hấp, giã, đãi đến seo, ép, sấy mới trở thành những tờ Giấy Dó mềm mại và mang vân độc đáo. Mỗi tờ giấy hoàn thành đều là kết tinh cho tâm huyết của mỗi người nghệ nhân. 

anh-1-1790995517.JPG
Người nghệ nhân khéo léo seo giấy trong bể bột - bước quan trọng nhất quyết định chất lượng Giấy Dó. 

Với cấu trúc xốp và mạng tơ tự nhiên, Giấy Dó có khả năng hút mực và bắt màu rất tốt. Do đó, loại giấy này được sử dụng để lưu giữ không chỉ các dòng tranh dân gian trứ danh như: Đông Hồ hay Hàng Trống mà còn là chất liệu cho nghệ thuật thư pháp, làm sắc phong hay các tác phẩm nghệ thuật độc đáo. 

anh-2-1790995517.jpg
Tranh Đông Hồ phản ánh những hình ảnh gần gũi gắn với làng quê bình dị. (Nguồn: Artnam Galerry)

Giữa cuộc sống bộn bề nơi thành thị, Giấy Dó dường như khó tìm được chỗ đứng trước các loại giấy sản xuất hàng loạt, tiện lợi hơn và giá thành rẻ hơn. Đứng trước những trăn trở ấy, Hồi Dó ra đời với mong muốn đưa chất liệu truyền thống Giấy Dó trở lại với đời sống thường ngày. Chia sẻ về kỳ vọng ấy, bạn Thanh Hằng - Trưởng Ban Tổ chức khẳng định: “Giấy Dó có một sức sống đặc biệt khi vừa mỏng nhẹ, mềm mại nhưng lại dẻo dai và bền bỉ qua hàng trăm năm. Lưu lại giá trị di sản cũng chính là động lực thúc đẩy cả nhóm kể lại câu chuyện Giấy Dó bằng góc nhìn của người trẻ, không khiên cưỡng hay sáo rỗng mà chân thực và gần gũi nhất có thể”.

anh-3-1790995517.JPG
Nhóm sinh viên có cơ hội trực tiếp quan sát, tìm hiểu về quy trình truyền thống để tạo nên Giấy Dó. 

Thay vì kể chuyện một cách khô khan, Hồi Dó bắt chuyện với khán giả thông qua nhân vật đại diện cậu Dó lấy cảm hứng từ nhân vật Hữu Dư trong tranh dân gian. Đặc biệt hơn, dự án còn kiến tạo một workshop trải nghiệm liền mạch với 3 hồi, nơi Gen Z được chạm, hiểu và sáng tạo cùng Giấy Dó. Tại đây, thế hệ trẻ sẽ có cơ hội được lắng nghe chia sẻ của nghệ nhân lành nghề, đồng thời tự tay thực hiện từng bước tạo nên sản phẩm độc đáo cho riêng mình.  

4-1790995517.jpg
Bộ nhận diện dự án nổi bật với hình ảnh cậu Dó tinh nghịch và cách phối màu tương phản cao. 

“Hồi Dó” là nhịp cầu kết nối những giá trị xưa cũ của Giấy Dó với sự sáng tạo của GenZ ngày nay. Dự án được kỳ vọng sẽ đánh thức tình yêu di sản trong tâm thức người trẻ, từ đó khai mở tiềm năng kinh tế - văn hoá của chất liệu Giấy Dó truyền thống. 

Kim Dung