Âm nhạc, dưới góc độ văn hóa học, chưa bao giờ là một thực thể tồn tại biệt lập với không gian địa lý và tâm thức cộng đồng. Để giải mã sức sống trường tồn của các ca khúc mang âm hưởng phương Nam, nghiên cứu này tiến hành khảo sát toàn diện các tiền đề địa văn hóa, nơi nhân tố vật lý, diễn trình lịch sử và tâm thế nhân văn hội tụ để kiến tạo nên một hệ sinh thái âm thanh độc bản. Những luận giải dưới đây làm rõ sự tác động mang tính quy luật giữa môi trường tự nhiên, quá trình khẩn hoang và sự tiếp biến đa sắc tộc, qua đó xác lập khung lý thuyết nền tảng cho việc nhận diện, bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong bối cảnh hiện nay.