Ngày Âm nhạc Việt Nam, được định danh chính thức vào ngày 3 tháng 9 hằng năm, mang trong mình những giá trị lịch sử và văn hóa sâu sắc gắn liền với sự phát triển của nền nghệ thuật cách mạng nước nhà. Nguồn gốc sâu xa và thiêng liêng của ngày lễ này gắn liền với sự kiện lịch sử diễn ra vào ngày 3/9/1960 tại Công viên Bách thảo (Hà Nội), khi Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp chỉ huy dàn nhạc, hợp xướng và đông đảo quần chúng cùng hòa giọng hát bài “Kết đoàn” nhân dịp chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III. Sự hiện diện cùng tình cảm đặc biệt của Người đối với giới văn nghệ sĩ đã trở thành nguồn cảm hứng lớn lao, định hướng con đường phát triển của nền âm nhạc cách mạng luôn gắn bó máu thịt với nhân dân và vận mệnh dân tộc.
Nhạc sĩ Đức Trịnh, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam phát biểu khai mạc sự kiện.
Trải qua chặng đường thăng trầm cùng lịch sử đất nước, ngày 3 tháng 9 chính thức trở thành Ngày Âm nhạc Việt Nam nhằm tôn vinh những cống hiến bền bỉ, thầm lặng nhưng vô cùng vĩ đại của đội ngũ nhạc sĩ, nghệ sĩ. Ngày hội văn hóa này đáp ứng nguyện vọng thiết tha của đông đảo giới nghệ sĩ và công chúng yêu âm nhạc cả nước, tạo ra một không gian sinh hoạt nghệ thuật rộng lớn để nhìn lại chặng đường vẻ vang mà các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp. Đây đồng thời là dịp để tôn vinh các giá trị truyền thống, khuyến khích tinh thần sáng tạo không ngừng nghỉ của đội ngũ tác giả, biểu diễn, qua đó thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của nền công nghiệp văn hóa và nghệ thuật biểu diễn trong bối cảnh hiện nay.
Ý nghĩa của Ngày Âm nhạc Việt Nam càng được khắc họa rõ nét hơn khi được đặt song hành với các sự kiện trọng đại của đất nước, tiêu biểu như chuỗi hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Tiêu biểu trong số đó là chương trình nghệ thuật đặc biệt mang tựa đề “Chúng tôi - Bộ đội Cụ Hồ” do Chi hội Nhạc sĩ Quân đội tại Hà Nội phối hợp với Hội Nhạc sĩ Việt Nam tổ chức vào lúc 17h ngày 3/9 tại Đoàn Văn công Biên phòng.
Một số tiết mục do các nghệ sĩ quân đội trình bày trong chương trình nghệ thuật.
Trong không khí của ngày hội âm nhạc, Thiếu tướng, nhạc sĩ Đức Trịnh chia sẻ niềm tự hào khi chứng kiến sự hiện diện của đông đảo các tên tuổi lão thành như: Nhạc sĩ Ngọc Khuê, Nhạc sĩ Quang Mạo, NSND Trần Hiếu, NGƯT Ngọc Minh... Thay mặt Ban Chấp hành Hội Nhạc sĩ Việt Nam, ông nhiệt liệt biểu dương Chi hội Nhạc sĩ Quân đội đã chủ động, tâm huyết tổ chức một chương trình trang trọng và hoành tráng.
Nhìn lại chặng đường phát triển của âm nhạc dân tộc, nhạc sĩ Đức Trịnh khẳng định: “Từ xưa, thời Thạch Sanh chúng ta đã biết đến câu chuyện cổ tích với tiếng đàn đánh đuổi giặc. Thời chống Pháp là “Giải phóng Điện Biên”, rồi “Tiến bước dưới quân kỳ”, “Bế Văn Đàn”, “Hò kéo pháo”... Đến thời chống Mỹ là “Bước chân trên dải Trường Sơn”, “Chiếc gậy Trường Sơn”, “Giải phóng miền Nam”, “Đất nước trọn niềm vui”, “Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh”... Rồi tiếp đến biên giới, hải đảo với “Tổ quốc gọi tên mình”... Chúng ta cũng đã viết bao nhiêu tác phẩm ca ngợi sự đổi mới của đất nước. Âm nhạc lúc nào cũng hành động, đi theo, cũng đồng hành cùng những sự kiện của đất nước”.
Không chỉ tạo không gian gặp gỡ, giao lưu giữa các nhạc sĩ, nghệ sĩ và công chúng yêu nghệ thuật, chương trình còn được phát trực tuyến (livestream) trên các nền tảng số như kênh MUCA của Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội và trang Facebook của Hội Nhạc sĩ Việt Nam để đông đảo khán giả ở nhiều địa phương có thể theo dõi, hòa chung không khí kỷ niệm. Những tác phẩm âm nhạc mang âm hưởng hào hùng, ca ngợi truyền thống vẻ vang của lực lượng vũ trang nhân dân và hình ảnh cao đẹp của người chiến sĩ mang quân hàm xanh đã tiếp tục khẳng định sức sống trường tồn của dòng âm nhạc cách mạng trong đời sống đương đại.
Thủ tướng Chính phủ đã quyết định chọn ngày 3 tháng 9, ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh bắt nhịp Bài ca Kết đoàn tại Công viên Bách Thảo năm 1960, làm Ngày Âm nhạc Việt Nam.
Thông qua các hoạt động kỷ niệm diễn ra hằng năm, Ngày Âm nhạc Việt Nam đã trở thành cầu nối vững chắc gắn kết quá khứ hào hùng với hiện tại đổi mới, góp phần quan trọng trong việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bồi đắp lòng yêu nước và tinh thần tự hào dân tộc trong các tầng lớp nhân dân. Ngày lễ này không chỉ là dịp để biểu dương những thành tựu xuất sắc của nền âm nhạc nước nhà mà còn là lời tri ân sâu sắc gửi đến các thế hệ nhạc sĩ đã hiến dâng cả cuộc đời cho nghệ thuật. Qua đó, thế hệ hôm nay được tiếp thêm động lực và nguồn cảm hứng lớn lao để tiếp tục gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, vươn lên làm chủ tri thức thời đại và xây dựng một nền âm nhạc Việt Nam ngày càng giàu bản sắc, hiện đại và phát triển bền vững trong những năm gần đây.
NSƯT Hương Giang trình bày ca khúc "Huế Thương" của cố nhạc sĩ An Thuyên trong chương trình nghệ thuật "Chúng tôi - Bộ đội Cụ Hồ" chào mừng Ngày âm nhạc Việt Nam năm 2026.!
