Một số thuật ngữ chuyên ngành thường dùng về công nghiệp văn hoá

Xin trân trọng giới thiệu một số thuật ngữ thường dùng trong công nghiệp văn hoá do NSƯT Nguyễn Thị Hương Giang - Trường Đại học Văn hoá Nghệ thuật Quân đội biện soạn và chú giải.

AI tạo sinh (Generative AI): Khái niệm mô tả các hệ thống thuật toán trí tuệ nhân tạo có khả năng phân tích các tập dữ liệu khổng lồ để tự động khởi tạo nội dung mới như âm thanh, giai điệu, hình ảnh hoặc văn bản nghệ thuật, xác lập một hình thái đồng sáng tạo mới giữa con người và máy móc, đồng thời mở ra khả năng vô hạn trong việc tối ưu hóa quy trình sản xuất nội dung số và cá nhân hóa trải nghiệm văn hóa trong giai đoạn hiện nay.

Am hiểu số (Digital Literacy): Thuật ngữ chỉ tập hợp các kỹ năng, kiến thức và năng lực tư duy của cá nhân trong việc sử dụng công nghệ số để tìm kiếm, đánh giá, sáng tạo và truyền tải thông tin nghệ thuật, đặc trưng bởi khả năng thích ứng nhanh chóng với các công cụ công nghệ mới, đóng vai trò là điều kiện tiên quyết để nghệ sĩ và nhà quản trị vận hành hiệu quả các mô hình kinh doanh trong nền kinh tế tri thức những năm gần đây.

An ninh mạng văn hóa (Cultural Cyber Security): Hệ thống các giải pháp kỹ thuật và chính sách nhằm bảo vệ toàn vẹn tài sản số, cơ sở dữ liệu di sản và hạ tầng công nghệ nghệ thuật trước các hành vi tấn công hoặc thao túng trái phép trên không gian mạng, đóng vai trò là lá chắn chiến lược để bảo vệ chủ quyền văn hóa số và duy trì sự ổn định bền vững cho các hoạt động kinh tế tri thức trên nền tảng xuyên biên giới trong bối cảnh hiện nay.

Âm nhạc như một dịch vụ (Music as a Service - MaaS): Thuật ngữ phản ánh sự dịch chuyển căn bản trong mô hình tiêu dùng văn hóa từ quyền sở hữu sản phẩm vật lý sang quyền truy cập và thụ hưởng các gói trải nghiệm âm nhạc cá nhân hóa trên nền tảng số, đặc trưng bởi tính linh hoạt và khả năng kết nối không giới hạn, giúp các chủ thể sáng tạo tối ưu hóa doanh thu định kỳ và quản trị quan hệ khán giả hiệu quả trong kỷ nguyên tri thức.

Âm thanh không gian (Spatial Audio): Tiêu chuẩn kỹ thuật âm thanh hiện đại cho phép mô phỏng môi trường thính giác ba chiều, giúp người nghe cảm nhận vị trí và khoảng cách của nguồn âm sống động như trong không gian thực, xác lập đỉnh cao mới trong thưởng thức nghệ thuật đa giác quan và là công cụ then chốt để gia tăng giá trị thặng dư cho các sản phẩm âm nhạc chất lượng cao trên thị trường số hiện nay.

BBT