Để có được độ sắc trong lý luận, tác giả đã kinh qua một quá trình tôi luyện khắc nghiệp mà không một giáo trình hàn lâm nào có thể thay thế. Trưởng thành trong những năm tháng ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, Trung tướng Lưu Phước Lượng đã trực tiếp đối mặt với kẻ thù trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 tại địa bàn chiến lược Sài Gòn - Gia Định và các chiến khu miền Đông gian lao. Chính thực tiễn quần nhau với Mỹ, ngụy đã đúc kết nên ở ông một bản lĩnh chính trị thép, giúp ông luôn bình tĩnh trước biến nguy và nhạy bén trong xử lý các tình huống chiến lược. Bản lĩnh ấy tiếp tục được tỏa sáng trên chiến trường Campuchia ác liệt, nơi ông cùng quân tình nguyện Việt Nam sát cánh với nhân dân nước bạn lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot - Ieng Sary, cứu một dân tộc thoát khỏi thảm họa diệt vong. Trở về sau những năm tháng viễn chinh, ông lần lượt kinh qua nhiều vị trí chủ trì về công tác Đảng - công tác chính trị tại Sư đoàn 5 thuộc Quân khu 7, Quân đoàn 4, Quân khu 9 và sau đó đảm nhiệm cương vị Phó Trưởng ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ. Chính sự thấu hiểu sâu sắc từ thực tế đơn vị chủ lực đến địa bàn chiến lược trọng điểm đã giúp ông tích lũy kho tàng kinh nghiệm phong phú trong xây dựng đội ngũ cán bộ, công tác tư tưởng và tổ chức. Đối với ông, công tác chính trị không phải là những khẩu hiệu hình thức, mà là linh hồn, là sức mạnh nội sinh quyết định mọi thắng lợi.

Khi đảm nhiệm cương vị Phó Trưởng ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ, tầm nhìn của ông đã có bước phát triển vượt bậc về tư duy chiến lược tổng thể. Ông không nhìn nhận vấn đề dưới góc độ quân sự đơn thuần mà đặt trong mối quan hệ đa chiều giữa chính trị, kinh tế, quốc phòng và an ninh. Trong cuốn sách này, Trung tướng Lưu Phước Lượng dành nhiều tâm huyết để luận giải về việc xây dựng thế trận lòng dân tại vùng đất chín rồng. Ông luôn trăn trở tìm kiếm và đề xuất những giải pháp quan trọng trong xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với phát triển kinh tế vùng bền vững. Đặc biệt, tư duy về thế trận đối ngoại láng giềng ổn định với Campuchia mà ông đề xuất chính là sự vận dụng sáng tạo đường lối của Đảng vào đặc thù địa chính trị địa phương, nhằm tạo ra một vành đai hữu nghị, tạo điều kiện thuận lợi cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội vùng biên giới.
Điểm tạo nên sức nặng chính luận xuyên suốt cuốn sách chính là tinh thần đấu tranh không khoan nhượng của tác giả. Ngay cả khi đã về nghỉ theo chế độ, tâm thế của một người lính tiên phong vẫn vẹn nguyên trong từng trang viết. Ông không chỉ dừng lại ở việc quán triệt, phân tích các quan điểm của Đảng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, mà còn luôn là chiến sĩ xung kích trong cuộc đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Trước thực trạng tiêu cực hiện nay, những suy ngẫm của ông như những nhát cắt thẳng thắn vào các biểu hiện tham nhũng, suy thoái. Ông nhấn mạnh việc làm trong sạch bộ máy lãnh đạo, củng cố xây dựng địa phương vững mạnh là trách nhiệm hàng đầu để đưa dân tộc vươn mình trong kỷ nguyên mới. Cuốn sách cho thấy một trí tuệ luôn trăn trở, một bản lĩnh luôn vững vàng trước mọi cơn gió độc của thời đại.
"Luận bàn và suy ngẫm dưới góc nhìn thực tiễn" thực sự là một cuốn cẩm nang giá trị, để lại nhiều kinh nghiệm quý báu cho các thế hệ cán bộ, đảng viên. Nội dung cuốn sách phản ánh chân dung một vị tướng không chỉ giỏi chỉ huy, lãnh đạo mà còn là một nhà tư duy lý luận sâu sắc, một nhân cách lớn luôn đau đáu với vận mệnh Tổ quốc. Những bài học về công tác tổ chức, về xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc và về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bài viết nghị luận này có giá trị thực tiễn rất cao. Đó là sự kế thừa truyền thống vẻ vang của lớp cha anh, đồng thời gợi mở những tư duy mới cho công cuộc đổi mới đất nước. Với văn phong đanh thép, sắc bén nhưng vẫn chứa đựng tình cảm sâu nặng với đồng chí, đồng bào, cuốn sách của Trung tướng Lưu Phước Lượng chắc chắn sẽ là nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho những ai khát khao phụng sự Tổ quốc trong giai đoạn mới.
TP. HCM, 11.05.2026