Đó là cụ Chu Văn Thim, người thủ từ đã dành hơn hai mươi năm cuộc đời để canh giữ sự tĩnh lặng của thánh đường và thắp lên ngọn lửa âm nhạc dân gian bằng những nhạc cụ tự chế độc nhất vô nhị. Trong bối cảnh hiện nay, khi những giá trị xưa cũ đôi khi bị lấn át bởi nhịp sống số, câu chuyện về cụ Thim hiện lên như một bức ký sự chân thực, sống động về sự tận hiến và lòng tự tôn dân tộc.
Hàng ngày, khi sương mờ còn giăng lối trên dòng sông Ngô Đồng, cụ Thim đã bắt đầu công việc của một người "gác đền" tận tụy. Đôi bàn tay nhăn nheo nhưng nhanh nhẹn mở cánh cửa gỗ lim nặng nề, quét dọn từng kẽ đá rêu phong, chuẩn bị hương án để đón khách thập phương. Nhưng điều thực sự lôi cuốn người đọc và du khách không chỉ là sự cần mẫn ấy, mà là thế giới âm thanh kỳ diệu tỏa ra từ hiên đền. Chẳng cần đến những loại gỗ quý hay nghệ nhân lừng danh chế tác, cụ Thim đã tự tay tạo nên những chiếc đàn bầu từ chính những ống bương gác bếp và sợi dây cước thô sơ.
Nhìn cụ tỉ mẩn gọt giũa từng ống bương, mới thấy hết cái tâm của một người nghệ sĩ nông dân. Cụ không qua một trường lớp nhạc lý nào, tất cả đều đến từ sự tự học và một tâm hồn nhạy cảm với thanh âm quê hương. Những chiếc đàn bầu của cụ tuy mộc mạc về hình thức nhưng lại mang một tiếng lòng da diết, khi trầm mặc như nỗi suy tư của các bậc quân vương xưa, lúc lại thanh thoát như tiếng gió đại ngàn. Cụ không chỉ chơi đàn cho riêng mình; cụ dùng tiếng đàn ấy để tiếp đón khách du lịch, biến những giai điệu dân ca thành ngôn ngữ chung để xóa nhòa khoảng cách giữa các quốc gia. Nhiều du khách quốc tế đã ngỡ ngàng khi chứng kiến một người đàn ông ngoài tám mươi tuổi có thể chế tác một chiếc đàn hoàn thiện chỉ trong hai ngày và sẵn sàng tặng lại cho những ai thực sự trân quý nó.
Sự hiện diện của cụ Thim tại đền Thái Vi gợi lên một câu hỏi ngược đầy suy ngẫm: Liệu sức sống của một di tích nằm ở những bức tường đá vô tri hay nằm ở hơi thở của những con người đang trực tiếp giữ lửa như cụ? Những năm gần đây, hình ảnh cụ Thim cùng tiếng đàn bầu đã trở thành một "thương hiệu" văn hóa của vùng đất cố đô. Tuy nhiên, đằng sau sự ngưỡng mộ ấy là nỗi trăn trở về sự kế thừa. Việc bảo tồn di sản phi vật thể không thể chỉ dựa vào một cá nhân riêng lẻ mà cần một sự tiếp nối có hệ thống để những giá trị nhân văn này không bị mai một theo thời gian.
Câu chuyện về cụ thủ từ Chu Văn Thim là minh chứng rõ nét cho việc văn hóa luôn có một đời sống riêng, bền bỉ và mãnh liệt trong lòng nhân dân. Tiếng đàn bầu từ ống bương của cụ không chỉ là âm nhạc, đó là lời tự sự về lòng trung hiếu với tổ tiên và sự sáng tạo không ngừng nghỉ của một tâm hồn thuần hậu. Khi ánh nắng quái chiều hôm tắt dần sau những rặng núi, cụ Thim vẫn ngồi đó, bên hiên đền cổ, tiếp tục viết nên chương ký sự về một "báu vật sống" giữa lòng di sản.
Thái Vi cửa thánh bóng tùng soi,
Thủ từ tận tụy chẳng buông lơi.
Ống bương gọt giũa hồn dân tộc,
Dây cước rung lên tiếng đất trời.
Tay dệt thanh âm sầu vạn thuở,
Lòng gieo giai điệu gửi muôn nơi.
Báu vật nhân gian nay vẫn rạng,
Hương xưa vương vấn mãi bên đời.
