Nỗi hoài vọng về những "Tượng đài" bất tử
Nguyễn Quang Long mở đầu câu chuyện bằng một nốt trầm mặc niệm cho sự ra đi của những bậc tiền bối. Với anh, những nhạc sĩ như Chu Minh, Nguyễn Tài Tuệ hay Văn Ký không chỉ là những người thầy, mà là hiện thân của một thời đại âm nhạc rực rỡ.
Anh bày tỏ niềm kính trọng sâu sắc khi phân tích về nhạc sĩ Chu Minh – người thầy mà anh chỉ có dịp tiếp xúc qua những sự kiện hay qua những trang bản thảo tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Trong tâm khảm của Long, âm nhạc của thế hệ đi trước là sự kết tinh của "dòng máu nóng" và lý tưởng sống cao đẹp. Họ viết không phải để mưu cầu danh tiếng nhất thời, mà viết bằng trách nhiệm trước vận mệnh đất nước. Những tác phẩm như “Người là niềm tin tất thắng” hay “Ngã ba Đồng Lộc” không chỉ là âm nhạc, đó là những pho sử bằng âm thanh, nơi tính dân tộc được tôn vinh một cách kiêu hãnh mà không hề khiên cưỡng.
Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long
Họ có quyền ra đi một cách kiêu hãnh," Long nói. Đó là một sự xác tín về giá trị bền vững của cái đẹp, một lời khẳng định rằng dù con người có theo quy luật sinh lão bệnh tử, nhưng tầm vóc tư tưởng của họ sẽ còn mãi như một điểm tựa tinh thần cho các thế hệ sau.
Khoảng trống mênh mang và sự "nhàn nhạt" của thời đại
Khi đặt câu hỏi ngược lại về thế hệ đương đại, Nguyễn Quang Long không giấu nổi vẻ ưu tư. Anh thẳng thắn thừa nhận một sự thật nghiệt ngã: "Làm sao có thể sánh được!". Đây không phải là cái nhìn định kiến của một người hoài cổ, mà là sự phân tích khách quan từ một người am hiểu sâu sắc quy luật sáng tạo.
Anh chỉ ra rằng, nhạc sĩ trẻ hôm nay đang sống trong một nghịch lý của sự đủ đầy. Khi "nhà người ta có gì thì nhà mình có thức đó", khi công nghệ cho phép tạo ra một bài hát chỉ trong chớp mắt, thì cái "tâm tính" của nghệ sĩ lại dễ trở nên xao nhãng. Sự thuận tiện ấy vô tình triệt tiêu đi nhu cầu trau chuốt, tỉ mẩn – thứ vốn là linh hồn của nghệ thuật chuyên nghiệp.
Cái "nhàn nhạt", thậm chí là "nhảm nhí" trong một bộ phận âm nhạc hiện nay chính là điều khiến anh trăn trở nhất. Anh đau đáu trước việc thiếu vắng những tác phẩm có thể khiến người ta phải rung động, phải suy ngẫm về căn tính dân tộc. Trong bối cảnh hiện nay, sự thiếu thốn về lý tưởng và trải nghiệm sinh tử của thời bình đã tạo ra một khoảng trống khó bù đắp trong chiều sâu cảm xúc của các sáng tác mới.
Những dãi bày về một sứ mệnh thầm lặng
Dù có phần xót xa trước thực tại, nhưng trong lời nói của Nguyễn Quang Long vẫn lấp lánh niềm tin. Anh không cực đoan bắt ép người trẻ phải viết giống thời chiến, bởi anh hiểu mỗi thời đại có một tiếng nói riêng. Điều anh mong mỏi chính là sự tự trọng nghề nghiệp và ý thức về cội nguồn.
Nghệ sĩ Nguyễn Quang Long và nhóm xẩm Hà Thành
Anh tự mình dấn thân, không chỉ để quan sát mà còn để đồng hành cùng các dự án âm nhạc truyền thống, mong muốn khơi dậy tình yêu di sản trong lòng công chúng. Với Long, việc nghiên cứu lý luận không phải là ngồi trong tháp ngà để phán xét, mà là để tìm ra những giải pháp cải tạo tốt hơn cho môi trường âm nhạc. Anh muốn truyền đi một thông điệp rõ ràng: Âm nhạc đương đại cần phải tìm về với những giá trị dân tộc để không bị hòa tan trong cơn lốc hội nhập toàn cầu.
Kết thúc những lời chia sẻ, ta thấy một Nguyễn Quang Long vừa lý tính, khoa học trong nhận định, vừa đầy ắp nỗi niềm trăn trở. Anh giống như một người làm vườn cần mẫn, dù biết mảnh đất âm nhạc hiện tại còn nhiều cỏ dại, nhưng vẫn kiên trì xới đất, gieo mầm, với hy vọng một ngày nào đó, những hạt giống từ quá khứ hào hùng sẽ lại nảy mầm rực rỡ trong hình hài của những tác phẩm âm nhạc đương đại xứng tầm.
