Với sự góp mặt của đại diện từ 34 tỉnh, thành phố, ngày hội trở thành một không gian văn hóa đa sắc màu, nơi những giá trị truyền thống được tái hiện một cách sống động và chân thực ngay tại "ngôi nhà chung" Làng văn hóa - du lịch các dân tộc Việt Nam. Điểm đặc biệt của kỳ lễ hội này chính là sự kết hợp hài hòa giữa các nghi lễ tâm linh truyền thống với những trải nghiệm thực tế, cho phép công chúng tiếp cận gần hơn với bản sắc riêng biệt của từng dân tộc.
Giai đoạn hiện nay, việc bảo tồn văn hóa không còn dừng lại ở việc lưu giữ hiện vật trong bảo tàng mà đã chuyển sang hình thức "di sản sống", nơi con người là chủ thể trung tâm của mọi hoạt động sáng tạo. Tại ngày hội, các nghi lễ đặc trưng như lễ Ok Om Bok của người Khmer, lễ mừng lúa mới của dân tộc Chu Ru hay lễ cưới hai lần của người Thái không chỉ được trình diễn như những tiết mục sân khấu mà được tái hiện như một phần hơi thở của đời sống tâm linh. Việc tôn vinh và khen thưởng các già làng, trưởng bản, nghệ nhân và những người có uy tín ngay trong không gian sinh hoạt chung của các dân tộc cho thấy một tư duy quản lý văn hóa sát thực tiễn, trọng dụng những người trực tiếp "giữ lửa" cho di sản.
Bên cạnh yếu tố truyền thống, ngày hội cũng ghi nhận sự thích nghi linh hoạt với những tiến bộ của khoa học kỹ thuật thông qua việc ứng dụng công nghệ số để quảng bá hình ảnh địa phương. Những sản phẩm OCOP, các nét đặc trưng du lịch vùng miền được giới thiệu qua mã QR và các ấn phẩm số, tạo nên một sự kết nối hiện đại giữa di sản và du khách. Đây chính là cách làm hiệu quả để lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc đến gần hơn với thế hệ trẻ và bạn bè quốc tế, đồng thời tạo ra những động lực mới cho phát triển du lịch bền vững. Sự đan xen giữa các hoạt động trình diễn nghệ thuật dân gian như hát Then, đàn Tính hay múa Rô-băm với các không gian trải nghiệm nghề thủ công đã tạo nên một bức tranh toàn cảnh về sự đa dạng nhưng thống nhất của văn hóa Việt Nam.
Hành trình kỷ niệm 80 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư tới Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam gắn liền với chuỗi hoạt động báo công dâng Bác đã mang lại cho sự kiện một ý nghĩa chính trị và nhân văn sâu sắc. Ngày văn hóa các dân tộc Việt Nam không chỉ là dịp để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của trang phục, âm nhạc hay lễ hội, mà còn là cơ hội để thắt chặt tình đoàn kết, cùng nhau trao đổi kinh nghiệm trong việc giữ gìn bản sắc dân tộc trước những tác động của quá trình toàn cầu hóa. Khi mỗi nghệ nhân đều ý thức được vai trò là "kiến trúc sư" của vốn cổ cha ông, văn hóa dân tộc sẽ tiếp tục là ngọn đuốc thắp sáng tâm hồn và khát vọng vươn lên của đất nước trong kỷ nguyên mới.
