Sự kiện ghi nhận sự tham gia của các đại biểu đại diện từ cơ quan quản lý nhà nước, đối tác thuộc khu vực tư nhân, các tổ chức tài chính, hợp tác xã cùng đại diện các hộ nông dân. Đây là hoạt động nhằm tổng kết các kết quả sau hai năm triển khai của sáng kiến do Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức (BMZ) tài trợ, thuộc khuôn khổ dự án khu vực ASEAN - Đức được thực hiện đồng thời tại Việt Nam, Indonesia và Thái Lan.
Tại hội thảo, các đại biểu, chuyên gia và nhà khoa học đã tập trung phân tích các dữ liệu thực nghiệm, thảo luận về định hướng chính sách và các công cụ tài chính hỗ trợ ngành nông nghiệp ứng phó với rủi ro thiên tai.
Thực tiễn triển khai và những kết quả thực nghiệm từ các mô hình thí điểm
Theo số liệu từ báo cáo của ban tổ chức dự án, sau hai năm thực hiện, các chỉ tiêu cốt lõi của AgriCRF-VN đều đạt kết quả tích cực so với mục tiêu ban đầu trên cả ba trụ cột can thiệp cụ thể. Đối với lĩnh vực bảo hiểm nông nghiệp, dự án đã phối hợp với bốn doanh nghiệp bảo hiểm gồm ABIC, MIC, MSIG và PVI để thử nghiệm các sản phẩm bảo hiểm bồi thường thiệt hại và bảo hiểm chỉ số thời tiết cho cây lúa. Thông qua mạng lưới các hợp tác xã tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, mô hình đã tiếp cận 1.539 ha diện tích canh tác tại An Giang, Đồng Tháp và Cần Thơ. Hệ thống này đã vận hành cơ chế chi trả bồi thường cho 69 hộ dân chịu ảnh hưởng từ các đợt ngập lụt và sự cố thời tiết trong năm 2025. Kết quả khảo sát từ ban tổ chức cho thấy, 84% số nông dân được hỏi cho biết có ý định tiếp tục tham gia và 69% có xu hướng giới thiệu giải pháp này cho người khác.
Về mảng tín dụng xanh, dự án hợp tác cùng Tổ chức Tài chính vi mô TYM thiết kế gói vay hạn mức lên tới 100 triệu đồng mỗi hộ, áp dụng mức lãi suất ưu đãi cho các mô hình sản xuất áp dụng phương thức bền vững như canh tác hữu cơ, lắp đặt thiết bị năng lượng mặt trời và xử lý chất thải chăn nuôi. Đến nay, hơn 32 tỷ đồng đã được giải ngân đến 882 hộ gia đình. Trong khuôn khổ hợp phần này, công cụ xếp hạng tín dụng số tích hợp trên ứng dụng di động của TYM đã được đưa vào sử dụng, xử lý trên 100.000 hồ sơ vay vốn và triển khai thực tế tại 13 tỉnh thành. Báo cáo của ban tổ chức cũng chỉ ra một đặc điểm trong thiết kế của AgriCRF-VN là việc lồng ghép yếu tố giới vào các hoạt động thực địa, xuất phát từ vai trò của phụ nữ trong quản lý kinh tế hộ gia đình tại khu vực nông thôn. Theo đó, toàn bộ 882 hộ gia đình tiếp cận nguồn vốn tín dụng xanh từ dự án đều do phụ nữ đứng tên đại diện. Bên cạnh đó, tỷ lệ nữ giới tham gia vào đội ngũ giảng viên nguồn đạt 66,7% và tỷ lệ lao động nữ được tiếp cận các khóa đào tạo năng lực tài chính chiếm 32%, đáp ứng mục tiêu tối thiểu 30% được đề ra khi xây dựng dự án.
Nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận các công cụ tài chính, hoạt động nâng cao năng lực được thực hiện thông qua bộ tài liệu tập huấn gồm bảy mô-đun, bao gồm các nội dung về quản lý tài chính gia đình, quản trị kinh doanh nông nghiệp, quản lý rủi ro, bảo hiểm và dịch vụ tài chính số. Dự án đã đào tạo được 258 giảng viên nguồn và thông qua đội ngũ này để phổ biến kiến thức cho 7.775 nông dân tại năm tỉnh thành, vượt chỉ tiêu ban đầu là 4.000 người. Dữ liệu khảo sát từ ban tổ chức ghi nhận 98% học viên có sự thay đổi về nhận thức đối với rủi ro khí hậu và 68% đã áp dụng các biện pháp giảm thiểu cụ thể trong quá trình sản xuất.
Bước dịch chuyển tư duy và định hướng hoàn thiện cơ chế chính sách vĩ mô
Tại hội thảo, các chuyên gia và nhà khoa học đồng tình rằng, thực tiễn từ dự án phản ánh một bước dịch chuyển quan trọng trong ngành nông nghiệp Việt Nam, đó là chuyển từ tư duy nhận hỗ trợ sau thiên tai sang chủ động quản trị rủi ro tài chính. Việc áp dụng các giải pháp này không chỉ đơn thuần là bù đắp thiệt hại kinh tế trước mắt, mà còn góp phần thúc đẩy người dân áp dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác bền vững, từ đó minh bạch hóa chuỗi giá trị nông sản và bảo vệ sinh kế lâu dài. Nhiều ý kiến thảo luận khẳng định, để các mô hình bảo hiểm và tài chính khí hậu thực sự phát huy hiệu quả trên diện rộng, các sản phẩm cần được nghiên cứu và thiết kế sát với thực tế địa phương. Quá trình triển khai đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa cơ quan quản lý nhà nước, các doanh nghiệp và người nông dân, đi kèm với việc tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý dữ liệu.
Đánh giá về tác động của các mô hình đối với tư duy quản lý, ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, nhận định kết quả của dự án không chỉ nằm ở những con số hay sản phẩm cụ thể, mà là sự chuyển biến trong nhận thức và cách tiếp cận của tất cả các bên liên quan đối với việc quản lý rủi ro khí hậu trong nông nghiệp. Nếu trước đây, nhiều nơi vẫn chủ yếu dựa vào các giải pháp hỗ trợ sau thiên tai, thì nay nhận thức đang dần thay đổi theo hướng chủ động hơn: nông dân hiểu rõ hơn vai trò của bảo hiểm nông nghiệp và tín dụng xanh; doanh nghiệp và các tổ chức tài chính có cơ sở thực tiễn mạnh mẽ hơn để thiết kế các sản phẩm phù hợp hơn; và cơ quan quản lý có thêm thông tin, minh chứng thực tế để hỗ trợ xây dựng chính sách.
Từ các dữ liệu thu thập qua quá trình thí điểm, dự án đã tổng hợp thành ba văn bản báo cáo chuyên sâu bao gồm: báo cáo đánh giá thực nghiệm các mô hình bảo hiểm nông nghiệp; báo cáo phân tích so sánh kinh nghiệm quốc tế từ các quốc gia Thái Lan, Indonesia, Nhật Bản, Trung Quốc, Philippines; và văn bản đề xuất lộ trình phát triển chính sách bảo hiểm nông nghiệp giai đoạn 2026–2030. Các tài liệu này cung cấp thêm thông tin thực tế cho các cơ quan chức năng trong quá trình nghiên cứu, sửa đổi Nghị định 58 về bảo hiểm nông nghiệp tại Việt Nam.
Tại phiên thảo luận bàn tròn trong khuôn khổ hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học và các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến chuyên môn nhằm tìm kiếm giải pháp duy trì và nhân rộng kết quả của dự án vào các chuỗi giá trị nông nghiệp. Bà Sonja Esche, Trưởng phòng Nông nghiệp và Khí hậu của GIZ Việt Nam, cho biết việc cung cấp các sản phẩm và dịch vụ tài chính rủi ro khí hậu đóng vai trò hỗ trợ nông dân chủ động hơn khi đầu tư vào sản xuất bền vững.
Theo thông tin cập nhật từ tiến độ thực tế, sản phẩm tín dụng xanh do dự án phối hợp xây dựng cùng TYM hiện đã được tổ chức này chủ động mở rộng quy mô áp dụng tại 9 tỉnh với 22 chi nhánh ngoài phạm vi ban đầu của dự án. Điều này cho thấy khả năng thích ứng và vận hành ổn định của mô hình theo cơ chế thị trường nhằm giảm thiểu tổn thất do biến đổi khí hậu gây ra trong giai đoạn hiện nay.
Dưới đây là phóng sự giới thiệu một số kết quả thực hiện dự án và một số hình ảnh tại Hội thảo:
