Trong danh sách những bài hát Yến Khoa thường nghe, có không ít bản thu đã ra đời từ nhiều thập niên trước. Mỗi lần tìm một ca khúc mới để biểu diễn, nữ ca sĩ thường dành thời gian nghe lại các phiên bản của những nghệ sĩ gạo cội, từ cách lấy hơi, nhả chữ đến cách xử lý từng câu hát.
Nhưng việc lắng nghe ấy không nhằm tìm một khuôn mẫu để sao chép. "Tôi học cách các cô chú kể chuyện bằng âm nhạc, chứ không học để hát giống. Nếu chỉ lặp lại người đi trước thì khán giả sẽ luôn nhớ đến bản gốc trước tiên", Yến Khoa chia sẻ.
Theo Yến Khoa, điều quý giá nhất mà thế hệ trước để lại không chỉ là những bản thu kinh điển, mà còn là cách gìn giữ tinh thần của từng làn điệu dân ca. Mỗi cách luyến láy, mỗi nhịp ngân đều được hình thành từ đời sống văn hóa và cảm xúc của một vùng đất.
Chính vì vậy, trước khi nghĩ đến việc làm mới, cô luôn tìm hiểu nguồn gốc của ca khúc, hoàn cảnh ra đời và câu chuyện mà người sáng tác muốn gửi gắm. Với cô, chỉ khi hiểu được "cái gốc", người hát mới biết mình có thể sáng tạo ở đâu và nên dừng lại ở đâu.
"Tôi nghĩ làm mới không phải là thay đổi tất cả. Nếu một bài dân ca mất đi cái hồn vốn có thì dù phối khí hiện đại đến đâu, đó cũng không còn là bài hát mà mình yêu nữa", Yến Khoa nói.
Ở góc nhìn của một ca sĩ trẻ, Yến Khoa cho rằng dân ca không hề xa cách với khán giả hôm nay. Điều còn thiếu đôi khi chỉ là cách tiếp cận.
Nữ ca sĩ lựa chọn những bản phối nhẹ nhàng hơn, tiết tấu gần gũi hơn với người trẻ, nhưng vẫn giữ nguyên giai điệu và tinh thần của ca khúc. Cô cũng tiết chế cách xử lý để bài hát trở nên tự nhiên, gần gũi thay vì quá nặng về kỹ thuật.
Theo Yến Khoa, mỗi thế hệ đều có một cách cảm nhận âm nhạc khác nhau. Người trẻ có thể không lớn lên cùng những làn điệu dân ca, nhưng vẫn có thể rung động nếu bài hát được truyền tải bằng sự chân thành.
"Điều tôi muốn mang đến không phải một bài dân ca khác đi, mà là một bài dân ca khiến người trẻ muốn nghe thêm lần nữa”, Yến Khoa bộc bạch.
Không chỉ thể hiện quan điểm qua những phần trình diễn trên sân khấu, Yến Khoa còn từng bước hiện thực hóa định hướng ấy bằng các sản phẩm âm nhạc. Hai MV Chỉ mình em và Thờ ơ (đều là sáng tác của nhạc sĩ Đình Văn) là dấu ấn cho cách tiếp cận mà cô theo đuổi.
Trong cả hai sản phẩm, nữ ca sĩ vẫn giữ tinh thần mộc mạc, giàu tự sự của dân ca và bolero, đồng thời làm mới cách xử lý ca từ, nhịp điệu và cảm xúc để gần gũi hơn với khán giả trẻ. Theo Yến Khoa, đổi mới không phải là thay đổi bản chất của ca khúc, mà là kể lại câu chuyện bằng hơi thở của hôm nay, để những giai điệu truyền thống tiếp tục tìm được sự đồng điệu với thế hệ mới.
Trong quá trình làm nghề, Yến Khoa thường dành thời gian trao đổi với các nhạc sĩ, nghệ sĩ đi trước mỗi khi chuẩn bị một tiết mục mới. Có những góp ý chỉ xoay quanh một chữ luyến hay một cách nhả câu, nhưng lại giúp cô nhìn bài hát ở một góc độ khác.
"Những người đi trước có vốn sống và kinh nghiệm rất lớn. Tôi luôn trân trọng mỗi lời góp ý vì đó là điều mình không thể học chỉ qua sách vở”, Yến Khoa tâm sự.
Dù vậy, nữ ca sĩ cũng tin rằng thế hệ trẻ cần có trách nhiệm tìm tiếng nói riêng. Theo cô, sự kế thừa chỉ thực sự có ý nghĩa khi người nghệ sĩ biết giữ giá trị cũ và đồng thời tạo ra dấu ấn của chính mình.
Không ít lần, Yến Khoa thử nghiệm những cách thể hiện mới trong các bản thu hoặc trên sân khấu. Có tiết mục nhận được nhiều đồng tình, cũng có lần cô lắng nghe những góp ý trái chiều từ khán giả. Thay vì xem đó là áp lực, cô coi đây là một phần của hành trình khám phá giới hạn bản thân.
"Tôi nghĩ khán giả luôn sẵn sàng đón nhận cái mới, miễn là người nghệ sĩ đủ tinh tế để không làm mất đi vẻ đẹp vốn có của bài hát", Yến Khoa chia sẻ.
Với Yến Khoa, gìn giữ dân ca không chỉ là hát lại những ca khúc quen thuộc, mà còn là giúp những giai điệu ấy tiếp tục được yêu mến trong đời sống hôm nay. Đó là lý do cô kiên trì lựa chọn con đường vừa học hỏi từ thế hệ đi trước, vừa tìm kiếm những cách thể hiện phù hợp với nhịp sống đương đại.
Ở tuổi còn nhiều ấp ủ với nghề, nữ ca sĩ tin rằng mỗi thế hệ đều có một vai trò riêng. Nếu những nghệ sĩ đi trước là người giữ gìn giá trị truyền thống, thì lớp nghệ sĩ trẻ có thể trở thành nhịp cầu để những làn điệu dân ca bước gần hơn đến khán giả mới, bằng sự tôn trọng, sáng tạo và tình yêu dành cho âm nhạc Việt.
